Bijna tien jaar samen in ROODPALEIS

foto Harry Cock

Eind dit jaar is het tien jaar geleden dat Betsy Torenbos mij vroeg om als productieleider te komen werken bij haar ROODPALEIS. Ik zei ja en ben er als tekstschrijver en dramaturg niet meer weg gegaan. De lijst aan producties die Betsy sindsdien op poten gezet en doorgevoerd heeft is ontzettend lang. Wanneer je alleen al kijkt naar het jaar 2009. We begonnen met de installatie Erfgoed, dat zijn wij allemaal in Veenhuizen. Daarna volgde de reisvoorstelling Memento met Urara Ishiko, Katharina Horn en Nora Kretz. Memento werkten we daarna om tot een solovoorstelling met Nora, Lily. Lily speelde tien keer in Groot Bank en Bosch in Veenhuizen voor een gemengd publiek van gedetineerden en toeschouwers van buiten de gevangenis. Van Lily maakten we weer een multimedia-installatie die we bouwden voor Noorderzon. De installatie stond op een intensive care kamer van het Martiniziekenhuis. Later in dat jaar deden we datzelfde voor het Wilhelminaziekenhuis in Assen. En alsof dat allemaal niet genoeg was, produceerde Betsy ook nog de film Maria in Campis voor het tweehonderd jaar geleden verkrijgen van stadsrechten van de gemeente Assen. Daar kreeg ik het voorrecht met Manon Alving te mogen werken. 
Ditzelfde hoog tempo aan producties ging de komende jaren door. Het zijn er inmiddels te veel om op te noemen. Maar mij staan dan vooral nog Milly en Molly in het geheugen gegrift met Cox Habbema en Jojanneke van der Veen, Vergeet mie nait (een van de mooiste) in het oude Tuntlerhuis in Ter Apel met Karin Noeken, Jaap Maarleveld en Hans Kaldeway plus de succesproductie Onder één dak (naar het gelijknamige stuk van Jan Fabricius).

Afgelopen zondag speelde HOOP,  onze derde ROODPALEIS op Zolder-performance. Na afloop maakte Harry Cock een groot aantal portretten. Onder andere de foto hier boven van Betsy en mij. Die kon ik niet niet op de blog zetten. Zeker niet toen ik besefte, terwijl ik naast Betsy op het krukje zat, dat tien jaar in nog geen zucht voorbij gegaan zijn.

Cox Habbema (1944-2016)

'Alsmaar gelukkiger toen ze ouder werd', kopt het Parool bij het overlijden van Cox Habbema. 

Met dank aan Miranda Drenth

Betsy Torenbos en ik leerden haar beter kennen in 2011, toen ze Molly en Milly met ons deed - een werk-in-uitvoering-productie voor het Axisfestival van dat jaar. Samen met Jojanneke Vanderveen. Cox sprankelde van levens- en ondernemingslust. 

Cox, Betsy en Jojanneke

De voorstelling vond plaats op de woonafdeling van Vanderveen Assen. Met Jojanneke en Betsy dolde ze daar op het King Size Bed als één van de drie jonge katjes. Cox was toen 67 jaar en had al zoveel gedaan, dat je hoofd ervan omliep om het allemaal op te noemen. 

Cox tijdens de Meet & greet na afloop van Molly & Milly

Tijdens de Meet & greet mochten wij haar voor het publiek ondervragen over dat leven als jong meisje, bij de film, in het theater, in Nederland en Berlijn, als schouwburgdirecteur en de honderden andere functies die ze bekleed had en nog bekleedde. 

Wat daarbij opviel was haar blik naar buiten: constant. Alsof ze altijd in was voor een nieuw avontuur. Zo sprak ze op een bepaalde dag 'die gekke Betsy Torenbos', zoals ze dat later zei. Cox wist meteen: die moet met haar ROODPALEIS hier een plek krijgen in Assen. Cox was ad-interim-directeur van De Kolk ('van een theater in Assen', klungelt hetzelfde Parool). We konden Memento (2008-2009) produceren en spelen in de overgangslokatie Kleintje Kolk. Cox kwam altijd langs, wanneer ze in Assen was. Gewoon even kijken, even praten. En altijd zag je dat ze er plezier in had. Plezier in het avontuur van iets nieuws maken. 

Het deed zeer gisteren te moeten lezen dat ze overleden is. En dat doet het nog. Maar de troost is dat ze een vol leven had en dat ze daar blijkbaar ook van genoot. En wie weet is haar avontuur nog niet ten einde. Het onze met haar zeker nog niet. Lieve Cox, bedankt.   

Oude Man en Ifee - Opening De Nieuwe Kolk Assen

 

Betsy Torenbos, Jaap Maarleveld

De prikwijn was meer dan verdiend na afloop van de officiële opening van De Nieuwe Kolk. Jaaps Prospero-monoloog in De Oude Man en de Ifee creërde een sprookje op de planken en eindigde licht als een veertje. Regie van de hele middag (met Tom de Ket als stalmeester) lag in handen van Betsy die nu - geheel en al verdiend - een week onderduikt om uit te rusten. Volgende week gaan we met Vergeet mie nait aan de slag.
Het was een goede middag. Met als verrassend toetje Cox Habbema bij ons in de kleedkamer - ik bespeur zelfs een vleugje weemoed. 

ROODPALEIS in Vrijheidsbijlage Groene Amsterdammer

Helaas bijna onleesbaar.

Molly en Milly - nagekomen foto's van Miranda Drenth

Molly en Milly, een monoloog interieur voor Cox Habbema (foto links), heb ik voor ROODPALEIS geschreven (Axisfestival Assenvan 2011). Concept, regie en choreografie waren van Betsy Torenbos (foto midden achter), zang door Jojanneke Vanderveen (foto rechts), de muziek van Louis Andriessen, Jacob ter Veldhuis en Gerard Ammerlaan. Miranda Drenth stuurde onlangs deze foto's op. Vandaar dat ik er hier nog even aan refereer.

    (Mi) Hij doet alles voor me.

Nog steeds, zegt Milly.

(Mo) Heb je er nooit spijt van gehad,

vroeg ik haar?

(Mi) Ja, hij was altijd aan het werk.

(Mo) Ik wijs naar Stef,

daar in die luie stoel.

Hij straalde als een kerstboom.

Veertig jaar getrouwd,

Vijf kinderen.

(Mi) We waren toch op zoek naar liefde.

Wat is daar fout aan? 

(Mo) Maar onze dromen,
zei ik

van reizen,

de hele wereld aan onze voeten?

(Mi) Maar ik had Stef aan mijn voeten,

zegt Milly.

De perfecte pantoffel.

Het was hààr droom… de wereld afreizen.., naar het theater, acteren, interessante mensen  die wat te melden hebben, vrijheid - sterren …en de raarste pantoffels… 

                                                           aan je voeten…