Io Vivat speelt door heel Garnwerd

vlnr: Wies Gorter, Marleen Paulissen, Marthe Smit Duyzentkunst, Tineke van Huis, José Timmer

Van 28 t/m 31 mei speelde Io Vivat vier stukken in Garnwerd, in huiskamers en in de kerk. Ik heb de voorstelling Veulen ongelikt - twee keer gezien, één keer in de kerk en één keer - een week later tijdens Te Gast in Garnwerd - in de schuur bij Ben Smit.

Dat mijn liefje in de voorstelling was niet de enige reden dat ik het stuk twee keer zag. Veulen ongelikt is een prachtige en krachtige tekst van Gijsje Kooter - uitermate verrassend. En al even verrassend de regievisie van Hesther Le Grand. Geen gebral en geschreeuw zoals het in een Big Brother-setting kan, maar zes verschillende vrouwen die elk op hun eigen manier de omstandigheden waarin en beweegredenen waarom interpreteren van een moeder die een baby gedood heeft en het gewoon langs de weg dumpt. 

Nu de zes vrouwen inclusief Anka Roggeveen

De eerste tien minuten zit je mee te raden wat er nou precies aan de hand is. Daarna tilt het spel van de zes actrices je ongemerkt op. Ze spelen dit pingpong-associatiespel zo soepel - met passie, ernst, bitterheid en humor - dat je na een goed half uur lekker beduusd niet weet of je nu klappen moet of niet. Chapeau.

En dan toch: applaus en wel klaterend.

Johan Doesburg ontvangt onderscheiding: Orde van de Nederlandse Leeuw

Johan Doesburg nam afgelopen zaterdag na ruim twintig jaar afscheid van het Nationale Toneel. Burgemeester Jozias van Aartsen benoemde hem tijdens een bijeenkomst in de Koninklijke Schouwburg Den Haag tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.

Johan Doesburg (1955) begon zijn zijn theatercarrière tumultueus. In 1987 wilde hij voor het Rotterdamse theater De Lantaarn het stuk Het vuil, de stad en de dood (Rainer Werner Fassbinder) ensceneren. Tijdens de try out op 18 november bezetten tegenstanders het speelvlak en verhinderden zo een uitvoering. Het stuk zou antisemietisme propageren. Na deze actie is het stuk eenmaal gespeeld voor een geselecteerd publiek: 100 voor- en 100 tegenstanders.In 2002 bracht Johan Doesburg het stuk alsnog op de planken bij het Nationale Toneel. Zonder Problemen.

Johan Doesburg was bij het Nationale Toneel sinds 1994 artistiek directeur. Van 2000 tot 2011 artistiek leider en daarna weer regisseur. Hij bracht de laatste jaren grote voorstellingen: Tirza, Het stenen bruidsbed en als afscheid Genesis. 

Schitterende voorstellingen heb ik van hem gezien. De herneming na tien (?) jaar van Strange Interlude staat nog altijd op mijn netvlies gebrand. Helaas was ik te laat voor Genesis. Maar wie weet volgt er nog een reprise?
Rdder Johan gaat nu verder als free-lance regisseur.

Vanaf deze plek een welgemeende gelukwens met de onderscheiding. En bij ROODPALEIS hopen we natuurlijk dat je nog veel belangwekkende voorstellingen gaat maken en dat wij je nog vaak mogen ontmoeten: hetzij bij repetities hetzij bij onze voorstellingen. Johan: proficiat! 

Onder één dak De laatste in de raadzaal in Gieten

Na de doorloop

Gisteren - vrijdag 5 juni 2015 -speelden we met ROODPALEIS Onder één dak voor de 27ste keer (voor meer info, zie ook elders in deze blog). Dit was daarmee ook voorlopig de laatste voorstelling. Er ligt nog een optie voor een kleine tournee in Duitsland - in het Duits met dezelfde crew. De raadzaal in Gieten was goed gevuld, ondanks het geschenk van de eerste werkelijk zomerse dag van dit jaar. De cirkelvorm waarin de vergaderbanken staan, dwong ons tot een arenaaanpak. Wat wonderwel uitpakte. De conflicten, dilemma's, loyalitiets- en gewetensvragen kregen in die arena een ongewone scherpte, de focus van het publiek was van begin tot einde gericht, de luchtigheid kwam op tijd in het spel en op het einde waren daar dan ook de contouren van een werkbare oplossing in zicht. Want dit stuk eindigt in onze versie niet in een 'zij leefden nog lang en gelukkig.'

Onder één dak - de crew vlnr: Martin Lambeek, Ben Smit, Jeroen Ebels, Betsy Torenbos, Bas de Bruijn, Alina Kiers, Jo Willems

Meer dan een jaar hebben we met deze crew gedraaid. De nacht volgend op de première stierf mijn moeder. Maar niet alleen daarom blijft Onder één dak een gedenkwaardige productie. Bijgaande nog wat foto's van deze laatste. Dank aan iedereen. 

 Wachtend op...

Doorloop

 Doorloop

 Jongens zijn het, maar aardige jongens...

De laatste?

RBIJ nummer 1 is uit

RBIJ is een onderwijsblad voor juffen en meesters in het Noorden (oplage 20000). Uitgave van Stenden en NHL, zakelijke leiding Trijnie Vos. Samen met Willem Bakker en Roy Meulman ben ik redacteur van dit piepjonge blad. De bijzondere vormgeving - vooral ook wat het vouwen betreft -is van Koos Staal - kampioen krantontwerper. Met Staal heb ik bij menig (muziek-)theater project gewerkt heb. De Zomerjazzfietstour was geloof ik de eerste keer. In 1995 bij Ontstaan in grote nood, de grote opera over de laatste vijf levensjaren van Hendrik Nicolaas Werkman. Sindsdien is hij vaste vormgever voor alle grote muziektheaterprojecten van de stichting Aa. 

Helaas kan ik via deze blog niet de ervaring delen van de bijzondere vouwwijze van RBIJ. Mocht je het hierboven afgebeelde voorblad ergens zien liggen - de kans is het grootst dat dat op één van de rond 1700 basisscholen in Noord Nederland is - neem het ter hand en vouw het open. Verder hier nog wat werk van Staal & Duiker in opdracht van de stichting Aa.

De Satansfles

reisopera 2002

Logo stichting Aa

Omslag van de boekuitgave 

naar aanleiding van Vergeet mie nait (2013)

van ROODPALEIS EN Meander

Rolduc Revisited

Prof. dr. Leo Elders (s.v.d - societas verbi divini, gezelschap van het heilige woord)

Zondag, moederdag. Voordat we vanuit het zuiden huiswaarts trekken maken we nog even een wandeling op Rolduc. Nou ja, wandeling? Koffie en vlaai op het zonovergoten terras in het Grote Carré. Hoe mooi Rolduc dan toch is, ondanks die nogal donkere steen uit de Maasland Renaissance Periode. Daarna naar de grote cour. Die dient tegenwoordig als beeldentuin. Dezer dagen staat hij vol Afrikaanse beelden: louter labia, clitorissen, fallussen en kutten op elkaar. Mijn god! En het is nog niet eens middaguur. De handelaar komt uit Broensoem. Het moet niet nog gekker worden.

Op de terugweg van de sportvelden - waar we het onstuitbare verval van de Villa Haffmans hebben mogen aanschouwen - slenteren we langs het bosquet, daar waar het woongedeelte is van het groot-seminarie. Een oude priester treedt naar buiten, een beetje groezelig, een beetje smoezelig, zoals oude geestelijken nu eenmaal zijn. Ook is hij ascetisch mager. Zijn ogen staan op pienter. Daarmee verhult hij de moeilijk te peilen domheid van de man die in god gelooft en tegelijk wijsbegeerte doceert. In augustus wordt hij negentig. Maar eerst gaat hij nog wat fietsen. Met een alpinopet op zijn kalende hoofd. Want het is tenslotte nog pas 25 graden. 

De priester is erg vriendelijk en hij vertelt graag. Dat hij jaren in Japan gezeten heeft, daarna naar Rome is gegaan om in 1974 (zijn website zegt 1976) zich als docent wijsbegeerte te vervoegen bij het groot seminarie van Jos Ghijsen. Ik vertel hem dat ik juist in dat jaar mijn gymnasiumdiploma op Rolduc heb gehaald. Mijn liefje meent daar aan te moeten toevoegen, dat wij ook theologie gestudeerd hebben. 
'Afgemaakt?' Zijn blik is vorsend. . 
'Nee', antwoordt mijn liefje, 'vlak voor het kandidaats gestopt!' 
'Maar dat geeft toch niet? U hebt nou toch een veel mooier diploma!
U bent getrouwd!'

De cour van Rolduc

De houdbaarheidsdatum bij vrouwen

Wat ben ik soms blij dat ik vaak zit te slapen, wanneer er in medialand weer een nieuwe ster aan het firmament verschijnt. Maxim Hartman - of loop ik nu ook weer achter? - heeft een hekel aan joden. Hij vindt het een huichelachtig volk. Oeps. Hij had het over Belgen. Ja, dan mag er natuurlijk gelachen worden bij Matthijs. En vrouwen verliezen het eerst hun houdbaarheidsdatum - Katja Schuurman zat naast hem. 

Bij dit soort doorwrochte opinies moet ik denken aan die man van de BBC die in auto's doet en daarom nu naar Rusland mag om daar in auto's te doen. Ik heb nog een leuke voor mijnheer Hartman - weliswaar geleend bij nog zo'n man voor mannen - : 'Wanneer ik het woord cultuur hoor, trek ik mijn pistool!'   

Boekengala 15 Bibliotheek Assen, 14 maart 2015

Met Betsy Torenbos in een causerie over Jan Fabricius. Later die avond trad Betsy nog op met Marcel Möring en Marijke Mulder in een try out voor de serie performances Instant Slauerhoff, te zien en te beleven in augustus, september en oktober dit jaar. Daarover later weer meer.

Koos Staal - krantenmagneet

Koos Staal voor de Stalinkski Muur.

Wanneer het om kranten gaat, kun je niet om Koos Staal heen. Aangezien ik samen met Willem Bakker (Stenden) en Roy Meulman (NHL) een nieuwe krant ga maken - hierover later meer - eerst maar eens les gehad ten burele Staal. Met het werk van twee dochters achter zijn rug. 

Anne en Eva Staal - foto Marco in 't Veld

leestafel 11

Mijn kameropera Een uur duurt lang afgeblazen. Ik krijg het laatste gaatje van €15000 niet dicht. Twee weken treuren, langer nog chagrijn. Maar gelukkig is daar nog de literatuur. Ik ben de tel alweer wat kwijt geraakt. Maar dit is een beetje wat ik de laatste maanden verhapstukt heb. 

Wanneer je al niet vrolijk bent, is het verhaal van Halid geen aanrader. De oorlog tussen Servië en Bosnië-Herzegovina komt in deze gedwongen terugkeer van een soldaat naar zijn geboortegrond wel heel erg dichtbij. Goed boek.

Prachtige biopic over Alexander Yersin, wetenschapper en ontdekkingsreiziger, die de pestbacterie identificeerde (die dan ook Yersinia pestis heet). Schitterend de episode over de cholera-epidemieën in Peking en Hong Kong (eind 19e eeuw), waar wetenschappers vanuit het steeds zieker wordende nationalisme eerder geneigd waren elkaar tegen te werken dan samen hét probate middel tegen de cholera te vinden. Aan die tegenwerking heeft Yersin te danken dat hij het middel gevonden heeft. Zijn tegenstanders in de heelkunde weigerden hem de lijken in koelcellen te mogen leggen. Bingo! Pas toen werd de bacterie zichtbaar.

Draagmoederfraude in India. Hoofdpersonage een wisky drinkende, veertig jarige ongetrouwde, kinderloze vrouw uit de jeugdhulpverlening, die in Mumbai samenleeft met het haar moeder en haar pleegdochter. Desai vertelt het verhaal vanuit verschillende perspectieven (de moeder, Simran is in 'ik'-vorm, de overige personages beschrijft zijn in de derde persoon). Dat maakt het begin niet al te gemakkelijk, maar je raakt er in en vliegt mee heen en terug tussen London, Mumbai en Delhi. Conclusie ook hier weer: wat is er eigenlijk goed aan de wereld? 

Kiek is goed aan de wereld. De tweede die ik van Marieken lees. Rits viel ik helemaal voor. Kiek is fijn om te lezen. Weet ook niet waarom de loftrompet niet zo hoog komt als bij Rits. Maar alleszins: chapeau. 

De vrouwelijke recensenten hebben gelijk: het is uiteindelijk allemaal toch te warrig. Groot schrijver, althans in potentie. Maar volgens mij te lui om goede lijnen in zijn boek te bouwen. Of dacht hij: ik doe wat Tolstoj, wat Joyce, wat Dostoevsky en wat nog al niet nog en we zien wel wat het wordt? Neemt niet weg dat het levensverhaal van de opera-zangeres Isabel in dagboekvorm geschreven je meesleurt.

Tsja. Ik heb het uitgelezen. In bed. Alsof Zafón zichzelf nadoet. Maar dan wat minder goed. Je krijgt een beetje dat blasé van dat je Barcelona nu wel gezien hebt. Zeker rond de eeuwwisseling van 19e en 20ste eeuw.

'Ezra Pound and T.S. Elliott, fighting in the captain's tower' zingt Dylan in Desolation Row. Hier niets geen gevecht. Een gloeiend heet pleidooi van Elliott hoe goed en bijzonder Pound is. Het essay is net interessant en tot denken aanzettend als Pound's poëzie. De dichter als zanger. 

Prachtig verhaal gelezen in De Gids. Krijg je gratis bij een abonnement op de Groene.

Ik kende dit verhaal niet van Poesjkin over de volstrekte overbodigheid en nutteloosheid van de Russische adel. Het Schot heb ik talloze malen gelezen (in het Russisch). Maar deze is nog veel beter. Iets langer ook. Wat een verteller, die Poesjkin. Alsof hij naast je op de bank zit. Geen woord te veel, niet te dicht op zijn personages en niet toegevend aan wat je als lezer misschien wel zou willen. Klein terzijde: dit prachtige werkje gekocht in tweedehands in Clarens, Zuid Afrika. Bij een hipster die claimde Natal nooit uitgeweest te zijn. Toen ik hem vroeg of hij misschien muziek had van Sixto Rodriguez (een Amerikaans muzikant die alleen - en zonder het zelf te weten - in Zuid Afrika een superster is) antwoordde hij: 'Nee, mijnheer, zelfs ik ben niet zo erg Zuid Afrikaans.' 

Uitvaart Diny Voogd

Vandaag is de uitvaart van Diny Voogd (1 mei 1947 - 5 januari 2015). Zij was meer dan dertig jaar een van de drijvende krachten achter de Stichting Jazz in Groningen én als zodanig mijn eerste werkgever. Ik moest aan haar wennen, zij hoogstwaarschijnlijk ook aan mij. Maar ze gaf me alle ruimte die ik nodig had om de dingen op mijn manier te doen. 
Diny was iemand op wie je kon bouwen, een harde werkster, die wanneer het tegenzat niet een twee drie losliet. Ook had ze een fijn gevoel voor de ironie van het bestaan. Zo kon ze er hartelijk om lachen dat zij - als liberaal in hart en nieren - al die jaren gedwongen was haar verjaardag op de socialistische dag van de arbeid te moeten vieren. 
De laatste jaren zagen we elkaar alleen nog maar op concerten, maar de zoenen die we wisselden kwamen nog altijd van harte. De laatste keer, bij een concert van Michael Moore - Diny was toen al heel ernstig ziek - zei ze me dat wanneer ik in haar gedachten kwam, dat ze daar wel blij van werd. Zo is het ook van mijn kant. Daarom doe ik een van haar laatste wensen maar al te graag gestand: aan haar denken met een glimlach. 

Haar goede vrienden Fiebko en Ineke Flik drukten in het Dagblad van het Noorden de bovenstaande tekst van Charles Mingus af. Zo toepasselijk. Tot straks.