Follow by Email

donderdag 21 maart 2019

Waddenvolk van Koos Buist

Koos Buist is de winnaar van het Hendrik de Vries stipendium 2017. Als lid van de Kunstraad heb ik - het was denkelijk in  2015 - een aanvraag van hem in handen gehad voor een film genaamd Sloot, een project waaruit zijn fascinatie sprak voor de onderwaterwereld van de sloot bij hem achterom. Sloot werd een merkwaardig intrigerende hydrobiologische kunstfilm, een bijna veertig minuten durend poëtisch beeldenepos waarin de kijker de opkomst, gloriedagen en neergang van de relatief onbekende slootwereld en zijn bewoners kan beleven. Een exotische wereld opent zich tijdens de zoektocht naar betekenis: In Sloot opent zich als in slowTV door vier seizoenen heen een exotisch universum. De film won in datzelfde jaar de Noorderkroonprijs voor beste speelfilm.


In Waddenvolk (werktitel; ik hoor: wat een volk) is Koos Buist een kunstjutter. Zijn beeldende werk ontstaat vaak uit materiaal dat hij vindt aan het wad aan gene zijde van de dijk. Hij is op een welhaast kinderlijke manier gefascineerd door het wad en wat hij er vindt. Hij sleept allerhande materialen naar zijn atelier, waar hij er een wondere wereld mee creëert. Totdat hem een onrustig makend besef bekruipt dat de artefacten, de materialen, het wrakhout, de rotzooi ook en schoonheid van verweerd getouw misschien helemaal niet door de natuur gevormd zijn, maar door... Ja wat?

De gedachte laat hem niet meer los, dat niet hij het is die betekenis creëert met wat hij vindt, maar dat die betekenis er al in besloten zit, dat we het alleen nog niet gezien hebben, dat iemand of iets die betekenis er al in gelegd heeft. Zou er in het wad...? Absurd. Maar de gedachte laat hem niet meer los. Zodat hij op een wonderschone dag zijn bootje achter zijn fiets haakt en richting het wad fiets. Op expeditie naar...?

Koos heeft mij gevraagd met hem mee te denken bij het ontwikkelen van het plan en verhaallijn voor zijn Waddenvolk (ik hoor weer: wat een volk!). Vorige week was ik bij hem op zijn atelier in de biotoop in Haren en boog me over de eerste versie van het storyboard. Zou er werkelijk...?



maandag 25 februari 2019

De Eendracht houdt het simpel op 23 maart in Feerwerd



Het winnende lot is weer eens in
Amsterdam gevallen

Dirigent Harry van Lier koos voor het donateursconcert op 23 maart een special van Jacob de Haan, het thema van Soldaat van Oranje en een keur aan wat oudere stukken, waaronder juwelen uit Weil's Driegrossenoper en een suite van Gershwinstukken. Hemellief, Harrie schijnt zelfs zelf te zingen. Een afwisselend programma dus in het dorpshuis te Feerwerd. De aanvang is acht uur, entree voor niet donateurs is vier euro.  Er is een verloting, zeer traditioneel, met loten voor 2 euro. Zaterdagavond, 23 maart ben je van harte welkom, neem vrienden en vriendinnen mee. Wij houden het simpel: een feestje dus. Zegt het voort. Hier zijn wat foto's van die hard fans.

Garnwerd Zuid
Thuis spelen met Bert
De dag die je wist dat komen zou...
Ja, wat moet je dan nog zeggen??

Koningsdag 2014
De Eendracht anders om 2011
Eendracht Allersmaborg 2011
Eendracht ter ere van Sikkens 2016
De Eendracht 200 met
Jongens Driest
(foto: Peter de Kan)

zaterdag 16 februari 2019

Roxane Schreiber die samen met René Duursma de filmclub in het Grand Theatre organiseert liet op FB het volgende bericht achter (met foto's):

 vlnr: René Duursma, Anto Felipa en rechts naast mij Ebrien den Engelsman 


'Afgelopen maandag voerden we een levendige discussie over de filmcultuur in het noorden, met dank aan de bijdrages van Anton A M C Felipa, Ebrien den Engelsman, Jozef Peter Willems (bij FB kan ik niet anders heten) en de bezoekers. Wat een ideeën! We kunnen elkaar versterken door samen te werken, ook met andere disciplines, zoals New Noardic Wave al doet. Een film commissioner kan een verbindende factor zijn. Maar ook op politiek niveau kunnen we ons laten zien. Een overzicht van wat er is helpt daar natuurlijk ook bij. Als filmmaker kun je nu een profiel aanmaken op https://www.nnw.frl/ . En willen we meer lokaal verbinden of juist nationaal, of beide tegelijk? Stof tot nadenken in ieder geval!

De volgende editie is op 11 maart, over creatieve financiering. Onder meer producent Francois Pieneman schuift aan, binnenkort onthullen we alle gasten.
Ook maakt één filmmaker kans om voorafgaand aan het programma met Pieneman om tafel te gaan om de mogelijkheden van zijn/haar filmidee te bespreken. Je kunt je filmplan (1-2 kantjes, uiteraard vertrouwelijk) uiterlijk 27 februari naar schreiber.roxane@gmail.com sturen. Inzenders horen 4 maart of hun idee geselecteerd is.

zaterdag 2 februari 2019

Weg uit de stad - een film van Saskia Jeulink en Tom Tieman (interview in DvhN: 02022019)



Van stad naar platteland
Wetenschappers merken op dat in dorpen juist meer gebeurt

Eric Nederkoorn

Vanavond is de uitreiking van de Beste Groninger Film, in diverse categorieën, in het Groninger Forum. Een goed podium om Groningse filmmakers samen te brengen, vindt organisator Yvonne Dijkstra. Intussen zijn twee prijswinnaars samen een nieuw project begonnen.

Het platteland sloeg aan het krimpen, bewoners trokken naar de stad. Nu is voorzichtig een omgekeerde beweging gaande. Neem Groningen. De huizenprijzen rijzen de pan uit, áls er al iets te koop is. Mensen kijken naar het ommeland. Zeker, de bevingsdreiging vormt een probleem. Toch lijkt de krimp de dorpen minder zwaar te vallen dan gevreesd. “Wetenschappers merken op dat in dorpen juist meer gebeurt, dat kleine scholen toch open kunnen blijven”, zegt filmmaker Tom Tieman.

Het platteland kan dus baat hebben bij het uitpuilen van de stad. Met dit uitgangspunt zijn Tieman en collega-regisseur Saskia Jeulink samen een filmproject begonnen. Werktitel: Weg van de stad. De twee zijn prijswinnende filmmakers. Jeulinks documentaire Symfonie voor de Veenkoloniën werd uitgeroepen tot Beste Groninger Film, Tieman kreeg op het Noordelijk Filmfestival de Noorderkroon-prijs voor de beste documentaire met De laatste boer van Euvelgunne .

Voor hun nieuwe film hebben ze allebei een eigen focus, vertellen ze ieder een verhaal van mensen die de stad de stad lieten. Jeulink volgt Andor Molter. Na als dj in het inmiddels onbetaalbare Amsterdam te hebben gewoond, keert hij met partner en kind terug naar het dorp van jeugd, Borgercompagnie. Ze hebben daar de oude basisschool De Butte gekocht, willen van daaruit het culturele leven in het lintdorp nieuw leven in blazen en een B&B beginnen.
“Met dat plan moeten ze in de slag met de instanties, met de gemeente Veendam, en met de buurtbewoners die bezwaar kunnen indienen. Ze willen alles netjes afhandelen, volgens de regels.”

Jeulink vangt die hele, Nederlandse regels kennende langdurige operatie in beeld. “Ik kijk in Borgercompagnie meteen bij Andors vader Peter, met zijn Met Meer Cultuur en hoe deze theaterboerderij vanaf eind jaren zestig juist op een tegenovergestelde manier groot is geworden. Zo van: er komen nu zoveel mensen op ons feestje, laat ik eens een vergunning aanvragen.”

Tiemans onderwerp bevindt zich in Uithuizermeeden. Daar namen Groningers Liz Wijma en Jouke Anema de biologisch-dynamische kwekerij De Eemstuin over. Wijma liep er stage en kon de kwekerij kopen van Isabel Duinisveld die hem 23 jaar ervoor was begonnen. Tieman: “Liz en Jouke woonden eerder in verschillende steden, reisden de wereld over, maar konden het nergens echt vinden.” De overname is via crowdfunding gerealiseerd. “Ongelooflijk. Ze wilden een ton. Ik dacht, dat lukt nooit. Wel dus. Daarna zijn ze nog doorgegaan.”

De teller reikte tot 138.000. “Wie mee heeft geïnvesteerd, wordt terugbetaald in groentepakketten.” Dat zijn dan heel wat groentepakketten. Tieman: ,,Hoe gaan ze dat redden? Kan dat wel? Dat is een verhaal. Net als de manier waarop ze met hun omgeving – aardappelboeren – omgaan. Gaat dat goed met het landbouwgif dat die spuiten? Ze hebben met een boer afspraken gemaakt om niet aan de rand te spuiten als het spul door krachtige wind over hun tuin dreigt te waaien.”

Onder die twee afzonderlijke geschiedenissen ligt de basis van het filmplan: met welke drijfveren ruilen stedelingen hun leven in voor een plattelandsbestaan? Jeulink: “Het is een spannend maakproces. Zeker het monteren straks.”

Dat duurt nog wel even. Dat is het mooie van documentaire: er gebeurt altijd wel weer wat dat iets toevoegt aan het verhaal. Bovendien moet er nog wat gedaan worden met de financiering. Stichting Beeldlijn, met Jo Willems als coördinator, produceert de productie. “De provincie steunt de film met 35.000 euro”, zegt Willems. Hij zoekt voort. “Landelijk aanvragen is altijd lastig. Bij de NPO kun je het wel zo’n beetje schudden. Regionale spreiding is nauwelijks aan de orde. En voor andere fondsen moet je telkens een ander plan schrijven voor het type fonds waarbij je aanvraagt. Bij het ene draait het om de maatschappelijke waarde, bij een ander om de culturele. En al snel wordt naar de regio terugverwezen. Terwijl film in de subsidiëring hier een ondergeschoven kind is. Ik kom uit de podiumkunsten, daarbij gaat het veel gemakkelijker.”

Streven is om Weg van de stad in november in première te laten gaan op het Noordelijk Filmfestival in Leeuwarden. Stréven. Jeulink: “Want misschien ben ik in december nog wel aan het filmen.".”

dinsdag 20 november 2018

Veendammer Wind - compositie-libretto sessie met Remko Wind


Veendammer Wind - Remko wind. We hebben de wind er goed onder. Scène 4, 5 en zes doorgewerkt: Rap, smartlap, opera. Alles komt voorbij. Vooral veerkracht. Het duurt nog geen jaar meer. Première 28 juni 2019 aan de Lange Leegte in Veendam. Komende zondag openbare repetitie in de Graanrepubliek, Nieuweschans (voormalige treinremise). Want we zoeken nog koorleden. https://voetbalopera.nl/laatste-nieuws/05-11-2018-op-zoek-naar-koorleden-voetbalopera/www.voetbalopera.nl. 

zondag 11 november 2018

Common Senses tijdens Sounds of Music



Een thuiswedstrijd voor Frits Boersma (de maker) en stichting Beeldlijn Zeker. Maar dat neemt niet weg dat de vertoning van Common Senses plus de uitvoering van het eerste deel van de gelijknamige compositie van Gerard Ammerlaan door het Haydn Jeugd Strijkorkest een eclatant succes was. Volle zaal, veel gelach tijdens het eerste deel van de documentaire - met name van de kant van de leden van het orkest - en hier en daar een traan. Het verhalende en verzorgde camerawerk (Arno Cupédo) en de schitterende geluidsopnames én -weergave (Menno Knevel) droegen bij aan een intense beleving van de film. 


Met als bekroning dan dat eerste deel, live uitgevoerd door het orkest, met Jan Ruerd Oosterhaven als solist op contrabas en een als altijd stimulerende kracht werkende dirigent Jan Ype Nota. 

zaterdag 10 november 2018

Gerard Ammerlaan hield niet van hokjes



Vandaag verscheen de volgende voorbespreking van Common Senses in het Dagblad van het Noorden.

ZomerJazzFietsTour 1995




















Common Senses ging donderdag in première op het Noordelijk Film Festival in Leeuwarden. Vanmiddag is de documentaire over de Groningse componist In 1998 ging de compositie Common Senses in het Concertgebouw in Amsterdam in première. Twintig jaar later
is het stuk tijdens Soundsofmusic opnieuw live te horen in Groningen. Uitgevoerd door het 
Haydn Jeugd Strijkorkest, met contrabassist Jan Ruerd Oosterhaven als improviserende solist.
Aanleiding is de vertoning van de gelijknamige documentaire, die Frits Boersma maakte.

Daarin volgt hij het instudeerproces van het HJSO en blikt hij terug op Ammerlaans leven 
en werk. Veel mensen die met Ammerlaan samenwerkten, komen aan het woord.
De ongrijpbaarheid en originaliteit van Ammerlaans muziek is een terugkerend thema. 
Als jazzmusicus zocht Ammerlaan de confrontatie tussen geïmproviseerde en uitgeschreven 
klassieke muziek, vertelt Roland Kieft, die Common Sense 20 jaar geleden dirigeerde bij 
het Nationaal Jeugd Strijkorkest. 'Ik denk dat hij die twee werelden wilde laten botsen.'
'Gerard hield niet van hokjes', vertelt Ammerlaans weduwe Joke Schepers. 'Jazz, blues, 
nieuwe muziek - hij had een hekel aan al die namen. Het gaat om wat je te zeggen hebt.' Haar
man wilde muziek maken die nog nooit eerder was gemaakt,vertelt ze. Grenzeloze muziek, 
waarin hij van alles bij elkaar bracht. 'Hij schreef muziek uit zichzelf. En of er nu 10, 100 
of 1000 mensen kwamen luisteren, maakte hem niks uit.'
De jonge strijkers van het HJSO worstelen zichtbaar met de weerbarstige, eigenzinnige muziek
van Ammerlaan (1953-2011). Dirigent Jan-Ype Nota heeft er een zware klus aan om zijn 
pupillen mee te krijgen op deze nieuwe muzikale wegen. 














'Wereldvreemde akkoorden moeten het zijn, horen we hem al tijdens de intro roepen.'

Het resultaat is vanmiddag vanaf vanaf 14.30 uur live te horen in de Remonstrantse Kerk in 
Groningen, waar ook de documentaire wordt vertoond (entree 5 euro).

dinsdag 6 november 2018

Jubilerend Beeldlijn  zoekt de hand van de maker - Eric Nederkoorn in Dagblad van het Noorden


Eric Nederkoorn

Beeldlijn bestaat dertig jaar en viert dat met een documentaire over componist Gerard Ammerlaan. De focus ligt straks meer op het engagement. ,,De hand van de maker moet beter zichtbaar worden.”
De letterlijke verbeelding van de rijke kunst en cultuur in het Noorden. Met dat doel riep het trio Buddy Hermans (filmmaker), Peter Verwey (producent) en Jan de Ruiter (cameraman) in 1988 productiemaatschappij Stichting Beeldlijn in het leven. Inmiddels ligt er een omvangrijk oeuvre van soms oogstrelende documentaires, met inderdaad vrijwel altijd een thema of persoon uit de noordelijke cultuurwereld als basis. Zie films als die over Vasalis, Rutger Kopland, Gerrit Krol en de noordelijke architecten.

Zo nu en dan werd de grens van de kunsten overschreden, zoals met portretten van Fré Meis, Ypke Gietema en de geschiedenis van de chilisalpeter. En dat kan vaker gebeuren, met Jo Willems als coördinator/producent. Hij volgde dit jaar Lejo Siepe op. Die wilde zelf weer journalistieke producties maken. Meer dan eerst zullen de zelfstandige artistieke waarde van de documentaire, de sociale context, de verhaallijn en het engagement van de maker bepalend zijn. ,,Kijk naar Symfonie van de Veenkoloniën ”, zegt Willems, verwijzend naar de film die Saskia Jeulink vier jaar geleden maakte, dus nog voor ‘zijn’ tijd. ,,Daarin ging het om de vraag: hoe kan ik op een andere manier tegen de Veenkoloniën aankijken. Met de blik van een buitenstaander, die dan ook nog als componist het geluid van de Veenkoloniën moest zien te vangen. Daarnaast de spanning: zou ’t het Veenkoloniaal Orkest lukken deze compositie uit te voeren? Met tussendoor een historicus die zijn licht liet schijnen over de vraag hoe de Veenkoloniën aan hun imago zijn gekomen. Die kant willen we meer op.”
,,Juist daarom hebben we gekozen voor Jo als coördinator”, zegt Carla Alma. Ze is nog tot januari voorzitter van de stichting. Dan treedt ze af. Moet van het statuut. Ze zit naast Willems aan tafel van de kantoorruimte, die Beeldlijn in de Studio in de Groningse Akkerstraat deelt met de redactie van Noorderbreedte . ,,Er waren meer prima kandidaten. Jo had de beste ideeën.”

De Beeldlijn-documentaires moeten dus méér zijn dan alleen een mooi gemaakt chronologisch portret. Voortaan gaat het niet alleen om het onderwerp, maar ook om de vraag met welke gedachte de regisseur deze film heeft willen maken. ,,Ik wil dat de hand van de maker beter zichtbaar wordt’’, zegt Willems.
Zo is er nu een productie in voorbereiding over de vlucht naar het platteland van mensen voor wie een huis in de stad onbetaalbaar wordt. Willems: ,,Dat wordt misschien de redding van het platteland.” Wat is daarbij zijn inhoudelijke inbreng? ,,Het is mijn voordeel dat ik dramaturg ben, en in die hoedanigheid met de makers van tevoren door het verhaal van de film ga.”

Regisseur Anne van Slageren bereidt een film voor over Karel Wielenga, een Fries, die bij de treinkaping van Wijster op het punt stond te worden gefusilleerd, zichzelf redde door een beroep te doen op de militaire eer van de kapers, om zich later sterk te maken voor de positie van de Molukkers. Titel: De Friese consul van de Molukken . Een voorbeeld van de nieuwe koers. Alma: ,,Sowieso keken we vanuit Groningen al meer over de provinciegrens heen. Naar Drenthe, zoals met Vasalis en de Kunstroute N34, en naar Friesland, met de film over A.S. Talma, de rode dominee.”

Naast inhoudelijk stimulator is Willems ook de man die als producent de financiering van de films moet regelen. Een taaie klus. ,,Lejo was een geweldige fondsenwerver en daar heb ik nu een beetje last van. Ik heb al een aantal keren te horen gekregen: ‘Nou, alweer Beeldlijn, nu maar eens een keertje niet’. Sowieso is het heel lastig om voor regionale filmproducties aan landelijk geld te komen. Voor theatervoorstellingen gaat dat, via het Fonds voor Podiumkunsten, veel gemakkelijker dan voor film. Sinds het Mediafonds onder de NPO hangt is dat al helemaal moeilijk.”

Alma: ,,Die spreiding is een groot probleem.” Zoals wel vaker geklaagd – luister naar de gezangen van fotomanifestatie Noorderlicht in het verleden – gaat het balletje in de Randstad lekker rond. Alma: ,,Een getalenteerde Groningse regisseur als Alex Pitstra zei: ‘Als het geld niet uit het westen naar hier komt, dan moet ik maar naar het westen toe’. En weg was hij.” Willems: ,,Voor een film over het in Groningen ontwikkelde ruimtevaartproject, dat Nederland voor de ruimtevaart internationaal op de kaart zette, is het erg moelijk om landelijk geld te krijgen.’’ Alma: ,,Ze willen alleen achteraf. Na het overlijden van Kopland en van Krol vroeg de NPO onze documentaires voor uitzending. Dankzij de rechten krijgen we daar dan nog wat voor.’’ Vroeger werd er nog wel eens een video en later een dvd verkocht. Alma wijst op een daarmee uitpuilende kast. ,,Internet hè.”
Gedreven door die financieel wankele positie – ondanks de structurele steun in het Noorden – en de wens om in de films diep onder de oppervlakte te duiken, gooit Beeldlijn het roer om: niet langer tussen vier en zes documentaires per jaar is het streven, maar een of twee, en dan met volle aandacht. 



Eerst gaat op donderdag 8 november de nieuwste Beeldijn-productie in première tijdens het Noorderlijk Film Festival in Leeuwarden: Common Senses , van Frits Boersma. De film volgt het Haydn Jeugd Strijkorkest uit Groningen bij het instuderen en uitvoeren van Common Senses , van de Groningse, tegendraadse componist Gerard Ammerlaan (1953-2011). Ammerlaan en Willems (als librettist) maakten samen opera’s, zoals Ontstaan in grote nood , een opera over Werkman.



zaterdag 27 oktober 2018


Beeldlijn viert zijn 30 jarig jubileum tijdens het Noordelijk Film Festival met de première van de film Common Senses én een paneldiscussie over de stand van zaken van documentaires in Nederland en met name in het noorden.

Première Common Senses

8 november | 16:45 uur | Accentzaal van De Harmonie in Leeuwarden | 6,50 euro


  
    Jan Ruerd Oosterhaven - solist bij het concert van Gerard Ammerlaan voor strijkorkest en plusbas.

De première van Common Senses wordt gevolgd door een paneldiscussie over de staat van de documentaire in Nederland en dan ook specifiek in het noorden van het land. Deelnemers zijn o.a. : Hans Beerekamp (ex-tv-recensent NRC), Saskia Jeulink (filmmaker uit Groningen), Froukje van Wengerden (documentaire maker), Aafke Beernink (o.v. maker o.a. interactieve docu's) en Lejo Siepe (maker en oud-coördinator Beeldlijn). Susan Aasman (universitair hoofddocent mediastudies aan de R.U.G) treedt op als gesprekleider.





vrijdag 26 oktober 2018

Veendammer Wind - Voetbalopera in De Lange Leegte

Op 20 september was de presentatie van Veendammer Wind, de voetbalopera die op 28 juni 2019 in het Henk Nienhuisstadion aan de Lange Leege in Veendam in première gaat. Ik kreeg deze foto nog nagestuurd door Harm-Ydo Hilberdink, de regisseur. 

Rechts van mij (Elizabeth Kooy; Iris) Harm-Ydo Hilberdink (regie), Carina Vinke (Freya), Erwin de Vries (Berend)

Verhaal en libretto (Herman Sandman en ondergetekende) liggen klaar voor de noten. De machinerie is op gang gekomen. Wie op de hoogte wil blijven, volg mijn blog of www.voetbalopera.nl