Follow by Email

vrijdag 8 mei 2020

Leestafel - La Peste van Albert Camus


Spoiler alert: tegen het einde van dit bericht geef ik iets van het verhaal weg. Dus dan niet verder lezen. Ik ben ook niet van plan een recensie van het boek te schrijven. Ik ben daar absoluut geen kei in. La Peste van Camus is zeker de moeite waard om in deze periode van versoepelende lock down te lezen. De parallellen met onze situatie liggen voor het oprapen. La Peste leest als een appèl aan medemenselijkheid. 

Na mijn middelbare school ging ik studeren aan de Hogeschool voor Theologie en Pastoraat in Heerlen. Medemenselijkheid is de matrix van alle normativiteit, dat was het axioma dat aan de basis lag van elk gedoceerd vak. Vaak verwezen docenten naar Camus. Vlak voor het einde van mijn eerste studiejaar organiseerde de Hogeschool zogenaamde Woestijndagen. De lessen werden stil gelegd en studenten en docenten werden geacht La Peste te lezen. De roman, de personages en hun handelingen werden in bezinnende gesprekken tegen het licht gehouden van dat axioma van 'medemenselijkheid.'  Het waren wonderlijke dagen, zomerse, zonnige dagen, met priesters en paters in hemdsmouwen en studenten met lange haren, lange jurken en kort van begrip. Dagen waar ik veel meer van had moeten profiteren. Maar ja, je bent jong en je wil een rijbewijs. 

Het gebouw van de HTP in Heerlen, het voormalige Retraitehuis voor meisjes en vrouwen, bouwmeester Fritz Peutz. 

Ik kon me van het boek weinig nog maar herinneren. Ik weet zelfs niet meer zeker of ik het wel gelezen heb. Hoogstwaarschijnlijk heb ik tijdens die woestijndagen liggend in de zon op het gras  gewoon liggen dromen. Niet over het behalen van mijn rijbewijs, maar over mijn liefje, dat toen nog niet mijn liefje was. Zij had alle prioriteit. Mijn rijbewijs heb ik pas op mijn dertigste behaald. Toen zat zij allang bij me in de knip.


Foto's van Ton van Mastrigt

Dan nu eindelijk de twee dingen die me zo opvielen in La Peste. Ten eerste, de roman heeft een uitermate christelijk, en dan katholiek karakter. Het verhaal speelt in Oran, een stadje in Algerije, dat door de pest in een lock down gaat. Maar dan een serieuze. Met de poorten gesloten. Niemand eruit, niemand erin. Algerije? Moslims denk je dan. Die zullen toch wel de meerderheid van de bevolking vormen. Er komt geen enkele moslim in het verhaal voor. Er is sprake van kerken en het luiden van klokken, een Jezuïet is één van de hoofdpersonages. Imams had je in 1947 blijkbaar niet in het stadje.

Het tweede opmerkelijke feit - een hier moet je niet verder lezen, wanneer het plot je interesseert - is dat de roman een exclusieve mannenroman is. L' homme staat bij Camus gelijk aan Man

Er komen vier vrouwen voor in de roman. De vrouw van dr. Rieux, de hoofdpersoon. Zij verdwijnt in het begin al naar elders voor een behandeling, ze heeft namelijk kanker. De pest breekt uit en ze kan niet meer terug. Zo loopt ze mooi niet in de weg. Dan heb je de moeder van Rieux. Zij komt nog net op tijd aan met de trein om bij de dokter in huis te zitten breien. Verder heb je dan nog het liefje van de journalist Rambert, die als een koningskind van haar geliefde gescheiden in Frankrijk zit. Zij is er alleen maar om Rambert een reden te geven om te willen vluchten uit Oran. Verder de moeder van Tarrou, het tweede hoofdpersonage, die ook in Frankrijk zit en al jaren geen contact meer heeft met haar zoon. Wat pijnlijk is en tot veel overpeinzingen leidt. 

Wanneer nu op het einde van het verhaal de doden genoemd worden die te betreuren zijn, komt de vrouw van Rieux niet in dat rijtje voor. Ik weet, ze is geen slachtoffer van de pest, maar gewoon aan kanker overleden. Wat dan wel steekt en mij nogal onlogisch lijkt, wanneer het om die medemenselijkheid gaat, is dat haar sterven in nog geen tien zinnen afgedaan wordt. Een bericht in een telegram en dat is het dan. En die mannen maar diep denken, wroeten en woelen in hun geweten en proberen heilig te zijn zonder dat ze geloven. La Peste, een goed boek. Maar het verhaal geeft ook een tijdsbeeld waarin Europa zich de enige wereld waande die er echt toe deed en vrouwen louter moeders waren die er wanneer het er echt op aan kwam niet toe deden.   
  

maandag 20 april 2020




Alan Laurillard is vandaag jarig. Als cadeau brengt hij samen met Bart van Liesdonk hun nieuwe album uit: Nice Fly-By. Je kunt het album integraal op youtube beluisteren. Hier zijn twee gevisualiseerde teasers. 


Met Alan heb ik mijn eerste grote project verwezenlijkt: Up there - voor kerkorgel, stem en improvisatie-ensemble. Dat was in 1988. Up There bestaat nog altijd. Tegewoordig wel in kleinere bezetting. Maar bij de eerste tournee richtten Jasper van 't Hof, Greetje Bijma, Bé Meiborg, Frans Vermeerssen, Charles Huffstadt en Alan ware romantische bloedbaden aan in de kerken waar zij optraden. Het laatste concert in de kerk van Garnwerd is indertijd integraal door de VPRO opgenomen en uitgezonden. In 1989 volgde een kleine reprise tijdens de viering van Groningen 950 jaar met Orgel Vocaal Frontaal. Sindsdien zijn er talloze optredens geweest van Up There. Nog altijd te boeken via linkbeat@xs4all.nl.

Ik zou het bijna vergeten, ik ben al jaren bestuurslid van Linkbeat. 

Beneden tref je een foto aan van het Noordpool Composer's Orchestra tijdens de JazzMarathon Groningen - ik denk 1990. Het orkest rondom de componisten Alan, Gerard Ammerlaan en Herman Koster werd voor die gelegenheid aangevuld met een aantal Italiaanse musici (waaronder Gianliugi Trovesi, Pino Minofra en Eugenio Colombo) plus Ray Anderson. Ook speelden ze de compositie van Bruno Tomasso I Virtuosi dei Noci, waarbij Tomasso zelf contrabas speelde. Jan Lameris was dirigent. Het NPCO was mijn eerste zakelijke leiderschap. Alan's verjaardag brengt zoveel herinneringen met zich mee dat ik ze hier achterlaat. Opdat ik ze zelf niet vergeet mettertijd.






Hier is de link voor het debuutalbum van Bart van Liesdonk en Alan Laurillard: Nice Fly-By.

zaterdag 18 april 2020

Groninger Filmbinge in tijden van covid-19

Tom Tieman (maker van o.a. De laatste boer van Euvelgunne) kwam met het idee: het beste dat het noorden op filmgebied te bieden heeft gratis op het net te zetten voor een intensieve zitvlak-, hersen- en gemoedswork-out. Dank zij de Filmvereniging Groningen heeft dit geleid tot een schitterend aanbod. 
https://www.filmvereniginggroningen.nl/?page_id=177

Met veel van de makers heeft Beeldlijn samen gewerkt en doet dat nu nog altijd. Beeldlijn heeft de eigen producties voor het luttele bedrag van € 0,76 op haar Vimeo on Demand-kanaal gezet. https://www.stichtingbeeldlijn.nl/2020/03/26/online-stichting-beeldlijn-film-huren-voor-maar-e079/
Helemaal gratis was helaas niet mogelijk, vanwege de streamingskosten. Een extraatje: de films zijn ook bij mooi weer te zien.
Ik wens iedereen heel veel kijkplezier en vooral ook wens ik ons allemaal dat we min of meer ongeschonden uit deze crisis komen. 



https://www.stichtingbeeldlijn.nl/2020/03/26/online-stichting-beeldlijn-film-huren-voor-maar-e079/

Zie ook het artikel in het Dagblad van het Noorden: https://www.dvhn.nl/cultuur/Gratis-%C3%A9n-bijna-gratis-Groningse-films-zien-25574597.html

vrijdag 27 maart 2020

Filmvereniging Groningen en Beeldlijn in Covid-19 tijd


Ook in de Noordelijke Filmwereld proberen we er het beste van te maken in deze Covid-19 periode. We hopen dat zoveel mogelijk getroffenen genezen en dat de gevolgen na deze crisis te overzien zijn. Ook hopen we dat deze crisis een andere kijk op onze samenleving en economie bewerkstelligt. Dat het marktfetisjisme van de laatste decennia een halt wordt toegeroepen.  

Maar we willen ook een kleine bijdrage leveren om deze tijd van quarantaines en semi-lock down zo dragelijk mogelijk te maken. Wat te denken van bingewatchen, en dan met name van noordelijke films en documentaires? Beeldlijn biedt vanaf volgende week al haar documentaires te huur aan die nu op Vimeo-on-demand staan. Voor een heel klein bedrag kun je ze een maand lang zien. € 0,- is helaas niet mogelijk bij Vimeo-on-demand.  https://vimeo.com/search/ondemand?q=stichting+beeldlijn.

Volgende week verschijnt onze Nieuwsbrief. Daar vind je meer informatie over onze actie.


De Filmvereniging Groningen doet de volgende oproep met het daaraan gekoppelde aanbod:

Beste Groninger filmmaker,

Voorlopig zitten we helaas veel thuis. Om de Groninger filmcultuur te blijven ondersteunen én het thuis zitten wat draaglijker te maken leek het ons als Filmvereniging een leuk idee om een bingewatch-pakket met Groninger films aan te bieden. Dat betekent dat je kunt kiezen tussen de beste Groninger films, docu's, animaties of videoclips. Om zo'n pakket aan te bieden, hebben we je hulp nodig.

Stuur je beste film van eigen makelij naar ons toe. Een simpel linkje volstaat. Stuur daarbij ook een korte synopsis, een afbeelding uit de film, de titel en de lengte van je film. Wij plaatsen deze informatie op onze site: https://www.filmvereniginggroningen.nl/. De films geven we ook aandacht via sociale media. Zet de link wel op 'open', anders kan de film niet bekeken worden. Het is wel de bedoeling dat je film gratis te zien is, in ieder geval tot 1 juni. 

Doe je mee? Stuur dan voor 4 april je film in en bied alle thuiszittende inwoners van Stad en Ommeland een mooi pakket met lokale producten. 

René Duursma in gesprek met Marjolein Boonstra

Volgende edities: onder voorbehoud
De Filmclub-edities kunnen in de huidige vorm niet doorgaan. We onderzoeken momenteel of ze op een andere manier doorgang kunnen vinden. We houden je op de hoogte! Deze edities staan (voorlopig) nog op de planning: 

Filmclub #18
20 april, met editor Peter Alderliesten (o.m. Alles is Liefde, Publieke Werken)

Filmclub #19
11 mei, met filmrecensent Floortje Smit

Filmclub #20
8 juni, thema wordt nog bekendgemaakt

Blijf gezond, geniet (veilig) van de lentezon en we zien elkaar!

Hartelijke groeten,
Roxane Schreiber, René Duursma en Arno Cupédo,
namens Filmvereniging Groningen



donderdag 26 maart 2020

Ineke en Fiebko - mooie mensen


Fiebko stierf 13 februari van dit jaar. Ineke schreef: 'En zo was het, in al die jaren en kleurrijke levens samen. De zee houdt vast, laat los houdt vast... laat los. Jij liet los met de februaristorm en bent alleen op pad gegaan... Maar ik ken jouw spoor, volg je gauw. Lieve, mooie man, mijn rij- en reisgenoot, ik vind je terug op het strand van Dranggafjördur.'

Ik leerde Ineke kennen in 1989, in de tijd dat ik jazz  en geïmproviseerde muziek programmeerde in de provincie Groningen. Het was via Dini Voogd (http://jowillems.blogspot.com/2015/01/ - een goede vriendin van Ineke en Fiebko) dat ik hoorde dat Tripscompagnie een eigen muziekpodium wilde oprichten in het dorpshuis Nooitgedacht. Het zou Trips Rythm moeten gaan heten. Ik reed er in mijn oranje Opel Kadet heen. Bij deze eerste ontmoeting vertelde Ineke, terwijl ze me een rondleiding gaf over de boerderij - dat een wens van haar van toen ze nog een meisje was, was uitgekomen: trouwen met een boer. Ook een andere wens was uitgekomen: haar eigen paard. Een prachtig, in mijn ogen ontzaglijk groot dier, waar ik het voor in mijn broek deed. Maar... ze wilde ook graag concerten in Nooitgedacht. 

Mijn fanfare zat in die tijd wat om optredens verlegen. Dus stelde ik voor het podium op vrijdag 13 oktober 1989 feestelijk open te laten blazen door De Eendracht Ezinge. Met wijlen mijnheer Dijo op de bok. Ik heb helaas niet kunnen achterhalen van wie de beneden staande tekening is.



De burgemeester had hoogdravende woorden vooraf en na ons kwam een bluesband. Tot 1992 heb ik in Nooitgedacht jazz en geïmproviseerde muziek geprogrammeerd.  Ik herinner me dat ik niet altijd de eenvoudigste muziek koos voor het dorp: Trio Distorzio, Leo van Oostrom met Dick van der Cappelen en John Engels. Wat hielp was dat het publiek bijna bij de musici op schoot moest zitten. En Ineke kon het wel hebben. Maar er waren ook van die hallelujaconcerten, zoals dat met Joop van Enkhuizen, Carlo de Wijs en Han Bennink. Trips Rythm bestaat nog altijd.

Ik ging ander werk doen, Ineke en ik zagen elkaar minder, maar hielden elkaar een beetje in het oog. Steeds wanneer we elkaar troffen was daar die vanzelfsprekendheid. Want Ineke was een open mens, nieuwsgierig, zat vol plannen en putte energie uit een opgewekte levensader. Ik wist dat Fiebko al een paar jaar ziek was. Maar toen ik deze week op Facebook bij Arnold Groen (toneelmeester van 't Kielzog) las, dat Ineke nog geen maand na haar grote liefde Fiebko is gestorven, was ik even uit het lood. Vandaag kwam de kaart. Vaarwel, zondagskinds.

woensdag 25 maart 2020

Da Vinci - Dame met hermelijn (1490)



Krakau, 25 februari 2019. Wat een buitengewoon gezicht van die jonge vrouw, die net als dat fantasiewezen in haar armen licht opschrikt – als door het onverwacht knarsen van een zich openende deur. Ze kijken naar rechts. Het beestje in haar armen zet zijn klauwen in het lijf van de jonge vrouw om zich op te richten. Voor een moment hebben vrouw noch wezen oog voor mij die voor ze staat. Je bestaat niet, museumbezoeker. En dat duurt zolang als je voor het schilderij staat.

dinsdag 24 maart 2020

Out of Eden - Gustave Doré

Ik was vandaag op ons platdakje en in de tuin in de weer, toen me een lichtje opging. God, zo dacht ik, was een beetje als ik. Bevlogen, de geestdrift overvalt je en dan iedereen uit de weg: aan de slag. Maar we zijn beiden niet erg handig. En dat laatste vinden we ook niet zo heel echt erg. Mijn vader repareerde tenslotte ook alles met één hamer en wat spijkers. Dat zit.

Toen ik van het platdak alle bladeren verwijderd had en al staande met een voet op de ladder nog even mijn keurende blik over die paar vierkante meter liet dwalen, overwoog ik of ik het zó wel kon achterlaten. Dat was het moment van verlichting, ik dacht aan god, hoe zij daar gestaan had - misschien net als ik op een onvast laddertje - na zes dagen geestdriftig klungelen en passen en meten. 

'Mwaaaaaahhhh', hoorde ik haar na een paar tellen. 'Het is wel goed zo.' 


In één ding verschillen we toch echt van elkaar: ik geef achteraf de schuld tenminste niet aan iemand anders.

zondag 26 januari 2020

Trio Massot/Florizone/Horbaczewski bij Jazz in Feerwerd


Beste jazzvrienden,

Ter herinnering: volgende week zondag 2 februari om 15.00 uur is er een optreden van het unieke Belgische trio Massot/Florizoone/Horbaczewski in Feerwerd. 

Veel mensen hebben al voor dit concert gereserveerd, er is nog een beperkt aantal kaarten beschikbaar. 

Reserveren kan op info@jazzinfeerwerd.nl of via onze website www.jazzinfeerwerd.nl. Kaarten zijn ook verkrijgbaar op locatie of bij de Swingmaster, Pelsterstraat 20, Groningen.

Lokatie: Jacobuskerk Feerwerd


Kassa open 14.30 uur, aanvang concert 15.00 uur. Entree € 15,-.

Jazz in Feerwerd begint 2020 met een optreden van drie illustere zuiderburen: Trio Massot/Florizoone/Horbaczewski. Na het uitbrengen van hun prachtige cd's Cinema Novo en Balades Ephémères alweer een aantal jaren geleden is het trio nog steeds springlevend en wordt er gewerkt aan een nieuw repertoire.


Het trio heeft een bijzondere samenstelling, met Michel Massot op tuba, euphonium en trombone, Tuur Florizoone op accordeon en Marine Horbaczewski op cello. Het drietal maakt avontuurlijke muziek die aanschurkt tegen jazz en hedendaags klassiek. De composities hebben vaak een filmisch karakter. Al improviserend tovert het drietal verrassende, meest prettig gestoorde, maar bovenal ontroerende klanken uit hun instrumenten. Hun muziek is melodieus en verhalend en ademt een onuitputtelijke lust naar avontuur. Onlangs trad het trio in hun programma Secrets op met sopraan Claron McFadden, met als resultaat een opmerkelijke mix van jazz, kamermuziek en vocale klassieke muziek.



Michel Massot is klassiek geschoold en maakte furore maakte in verschillende jazzensembles, waaronder het bekende Trio Grande. Hij laat zien hoe een tuba graag bespeeld wordt. Als geen ander haalt hij de gekste klanken, de strakste baslijnen en de mooiste melodieën uit zijn instrument. Michel doceert vrije improvisatie aan het Conservatorium van Luik.



Tuur Florizoone is een graag geziene gast in onze omgeving en trad diverse keren op bij de ZomerJazzFietsTour, o.a met trompettist Eric Vloeimans en cellist Jörg Brinkmann in Oliver's Cinema en onlangs nog met saxofonist Philippe Laloy en contrabassist Vincent Noiret met Tricycle, dat nu 20 jaar bestaat en zojuist de prachtige cd Zoom heeft uitgebracht.

Marine Horbaczewski studeerde cello aan het Conservatorium van Luik en volgde improvisatielessen bij Garrett List en Michel Massot. Ze speelt zowel in klassieke ensembles als in meer experimentele groepen en vormt in die zin een perfecte combinatie met Michel Massot en Tuur Florizoone.

vrijdag 10 januari 2020

Te gast bij Cinema Hogeland Warffum - 17 januari om 20:30 uur in het Huiskamercafé


Stichting Cinema Hogeland vertoont regelmatig speelfilms en documentaires die een relatie hebben met het Hogeland en zijn inwoners. De eerstkomende vrijdagen - 10 en 17 januari zijn dat de hier afgebeelde films. 17 januari 2020 is een Beeldlijnavond. Als inleiding tot de twee films interviewt Louis Stiller mij. Ik zie er naar uit. Voor uitgebreide informatie klik op http://cinemahethogeland.nl/programma/


zondag 8 december 2019

Ernst Reijseger en Harmen Fraanje bij Jazz in Feerwerd 15 december 15 uur.


Volgende week zondag 15 december komen Ernst Reijseger en Harmen Fraanje naar Feerwerd! Laat je meevoeren op hun veelgeprezen Soundtrack of the Soul.



Cellist Ernst Reijseger en pianist Harmen Fraanje geven nieuwe dimensies aan de klassieke duo-bezetting van cello en piano. Ze ontdoen de traditionele instrumentatie van zijn historisch gewicht en laten door improvisatie nieuwe muzikale werelden ontstaan op de grenzen van de jazz, moderne klassieke muziek en wereldmuziek. 

Ernst Reijseger (1954) is reeds lang actief in de jazz en de geïmproviseerde muziek en toert over de hele wereld als solist. Hij heeft een uiterst fysieke stijl van cellospelen. Meer dan andere cellisten speelt hij pizzicato, de snaren plukkend als een jazzbassist of tokkelend in de gitaarhouding. De klankkast bespeelt hij als percussie-instrument, waarbij hij inspiratie haalt uit nietwesterse muziek. Van grote zalen en festivals tot intieme huisconcerten, de magnetische optredens van Reijseger en Fraanje ontlokken wereldwijd enthousiaste reacties met hun ‘soundtrack of the soul’. Hij componeerde en speelde ook muziek voor diverse ensembles, o.a. met Harmen Fraanje voor films van de bekende Duitse cineast Werner Herzog. Hij won vele prijzen, waaronder de Boy Edgar Prijs, de Bird Award van het North Sea Jazz Festival, een Gouden Kalf voor beste filmmuziek en onlangs de Werner Herzog Film Award. 

Harmen Fraanje (1976) is een van de meest prominente pianisten van zijn generatie, met een enorme staat van dienst. Hij is een musicus die van vele markten thuis is en zich op hoog niveau verstaat met musici van diverse pluimage. Als pianist is hij virtuoos en even uitdagend als bescheiden. Hij werkte met talloze bekende jazzmusici, maakte cd’s voor verschillende grote labels, kreeg een compositie-opdracht voor het North Sea Jazz Festival en won de Prins Bernhard Cultuur Prijs. Harmen Fraanje en Ernst Reijseger vormen samen ook een trio met de Senegalese zanger en percussionist Mola Sylla.